Güncelleme
Bulgaristan'da
nakliye şirketi kurmak
Türk nakliyecilerin Bulgaristan'a gelmesinin bir nedeni var: AB üyesi bir ülkede kurulu şirket, AB Topluluk Lisansı ile Avrupa içinde kota ve geçiş belgesi derdi olmadan taşıma yapabilir. Ama lisans, şirket kurmaktan çok daha fazlasını ister — gerçek bir merkez, mali yeterlilik, yetkili bir ulaştırma yöneticisi, Bulgaristan'da tescilli araçlar ve çalışma izinli şoförler. Hepsini Türkçe planlıyor, kuruyor ve aylık muhasebesini tutuyoruz.
- Şirket kuruluşu ve Topluluk Lisansı
- Şoförler için çalışma izni
- Taşımacılık muhasebesi ve KDV
Kaç araç, kaç şoför?
İki soru — size şartları, süreyi ve maliyeti belirleyen etkenleri Türkçe anlatalım.
Kısa cevap: AB Topluluk Lisansı için ne gerekir
AB Tüzüğü 1071/2009 ve Bulgar mevzuatına göre dört temel şart
- Gerçek ve sabit merkez: Bulgaristan'da gerçek bir ofis (sanal adres yetmez), belgelerin tutulduğu yer ve araçlar için park alanı. Araçlar Bulgaristan'da tescilli olmalı.
- Mali yeterlilik: ilk araç için 9.000 €, sonraki her araç için 5.000 € öz kaynak veya banka teminatı/sigorta ile kanıtlanır. Yıllık bilanço ile yenilenir.
- Mesleki yeterlilik: mesleki yeterlilik belgesi olan bir ulaştırma yöneticisi (şirket sahibi, çalışan veya sözleşmeli). Türk belgeleri doğrudan geçerli değildir; Bulgaristan'da sınav veya AB'de alınmış belge gerekir.
- İyi itibar: şirketin ve ulaştırma yöneticisinin ağır ihlal ve belirli sabıka kayıtlarının olmaması (sabıka kaydı belgesi istenir).
- Lisansı veren kurum: Bulgaristan Otomobil İdaresi (ИА „Автомобилна администрация“). Lisans 10 yıl geçerli, her araç için ayrı onaylı suret.
- Şoförler: Türk vatandaşı şoförler için Bulgaristan'da çalışma izni + oturum ve AB içinde geçerli sürücü belgesi (driver attestation) gerekir. Şoför Bulgaristan'da sigortalı olmalıdır.
Bizim yaptıklarımız
Kuruluştan ilk sefere, sonra her ay
- Taşımacılık faaliyet konusu ve lisansa uygun sermaye ile EOOD/OOD kuruluşu
- Mali yeterlilik dosyası (bilanço, teminat), lisans başvurusu için muhasebe belgeleri ve ortak çalıştığımız uzmanlarla lisans süreci
- Türk şoförler için çalışma izni ve oturum başvuruları (oturum izni sayfamız)
- Bordro: şoför maaşları, harcırah (günlük yurt dışı tazminatı), sigorta primleri, AB "posted workers" bildirimleri
- KDV: uluslararası taşımada sıfır oran, AB içi hizmetlerde VIES, AB ülkelerinden yakıt ve otoyol KDV iadesi
- Araç leasingleri, amortisman, yakıt kartları ve sefer bazında kârlılık raporu
Türk nakliyecinin Bulgaristan'da karşılaştığı konular
Şirket iki günde kurulur; lisans, şoförler ve KDV ise aylar süren planlama ister. Sırasıyla.
-
Gerçek merkez — "kâğıt üzerinde" şirket yetmez
Lisans için şirketin Bulgaristan'da gerçekten yerleşik olması gerekir: ofis, belgeler, park alanı, araçların Bulgar plakası, operasyonun Bulgaristan'dan yönetilmesi. Denetimlerde sadece adresi olan ve Türkiye'den yönetilen yapılar lisansını kaybeder. Bunu baştan doğru kurmak, sonradan düzeltmekten çok daha ucuzdur.
-
Mali yeterlilik — bilanço ile kanıtlanır
9.000 € + 5.000 €/araç tutarı, şirketin yıllık bilançosundaki öz kaynakla gösterilir; yeni şirketlerde açılış bilançosu veya banka teminatı/sigorta kullanılır. Her yıl bilanço ile yenilenir — yani muhasebenin lisansı taşıyacak şekilde tutulması gerekir. Zararla kapanan bir yıl, lisansı tehlikeye atabilir; bunu önceden görür ve söyleriz.
-
Türk şoförler — izin, oturum, sürücü belgesi
AB vatandaşı olmayan şoför için üç belge gerekir: Bulgaristan'da çalışma izni, oturum izni ve araçta taşınan AB sürücü belgesi (attestation). Şoför Bulgar şirketinde sigortalı olmalı, maaşı asgari eşiklerin üzerinde ve harcırahı belgeli olmalıdır. Türkiye'deki bir şirketin şoförünü Bulgar aracında çalıştırmak lisans ihlalidir.
-
KDV: uluslararası taşıma ve yakıt iadesi
AB dışına (Türkiye'ye) yapılan taşımalar KDV'den istisnadır; AB içi müşterilere hizmet "ters yükleme" ile faturalanır ve VIES'te bildirilir. Almanya, Avusturya, Fransa'da ödenen yakıt ve otoyol KDV'si, AB iade mekanizmasıyla geri alınır — yıllık ciddi bir tutar. Bunun için faturaların şirket adına ve KDV numaralı olması şarttır; kartlı yakıt sistemleri bunu kolaylaştırır.
-
Harcırah, sürüş süreleri, AB bildirimleri
Yurt dışı seferlerde şoföre ödenen günlük harcırah belirli sınırlar içinde vergisizdir ve bordroda doğru gösterilmelidir. Takograf verileri, sürüş ve dinlenme süreleri denetlenir. Batı Avrupa'da çalışan şoförler için AB "posted workers" portalından bildirim ve asgari ücret kuralları geçerlidir. Bunlar muhasebe ile iç içedir — biz takip ederiz.
-
Şube mi, yeni şirket mi?
Türk şirketinin Bulgaristan şubesi de kurulabilir, ama lisans şartları şube için de aynıdır ve Türk ana şirket Bulgaristan'da vergi ve sorumluluk açısından doğrudan muhatap olur. Pratikte Türk nakliyecilerin çoğu ayrı bir Bulgar EOOD/OOD kurar: sınırlı sorumluluk, temiz bilanço, bankada ve lisans kurumunda daha kolay süreç. Durumunuza göre ikisini de anlatırız.
Bulgaristan'da nakliye şirketi — en çok sorulanlar
Evet. Şirket sahibinin uyruğu önemli değildir; lisans şirkete verilir ve şartlar şirketin Bulgaristan'da gerçek merkezi, mali yeterliliği, mesleki yeterlilik belgeli bir ulaştırma yöneticisi ve iyi itibarıdır. Türkiye'den gelen nakliyecilerin önemli bir kısmı tam da bu yolla Avrupa içinde taşıma yapıyor.
Şirket kuruluşu birkaç gün; asıl süreyi ofis, araç tescili, ulaştırma yöneticisinin belgesi ve mali yeterlilik dosyasının hazırlanması belirler. Dosya tam olduğunda lisans kurumunun inceleme süresi yasal sınırlar içindedir. Gerçekçi toplam süre hazırlığa göre birkaç haftadan birkaç aya kadar değişir — en çok zaman alan kalem genellikle mesleki yeterlilik belgesidir.
Araçların Bulgaristan'da tescil edilmesi gerekir; bu, Türkiye'den ihracat/AB'ye ithalat işlemi, uygunluk belgeleri (Euro emisyon sınıfı), teknik muayene ve Bulgar plakası demektir. Araç yaşı ve emisyon sınıfı hem tescilde hem de Batı Avrupa'daki geçiş kısıtlamalarında belirleyicidir. Leasing ile yeni araç almak bazen hem daha kolay hem de vergi açısından daha avantajlıdır; hesabını birlikte yaparız.
Evet, ama Bulgar şirketinde sigortalı çalışan olarak, Bulgaristan'da çalışma izni ve oturum izniyle ve araçta AB sürücü belgesi (driver attestation) ile. Bu süreç şoför başına birkaç ay sürebilir, bu yüzden araç almadan önce başlatılmalıdır. Çalışma izni ve oturum başvurularını biz yürütüyoruz.
Türkiye'de alınan belgeler AB Topluluk Lisansı için doğrudan geçerli değildir. Ulaştırma yöneticisinin Bulgaristan'da (veya başka bir AB ülkesinde) mesleki yeterlilik sınavını geçmesi gerekir; sınav Bulgarca yapılır. Alternatif olarak belgeye sahip bir Bulgar ulaştırma yöneticisi ile çalışılabilir — bu kişi şirketle gerçek bir bağ içinde olmalı, "isim kiralama" denetimde sorun çıkarır.
AB ülkelerinde ödenen yakıt, otoyol ve bazı hizmet KDV'leri, Bulgar KDV mükellefi şirket tarafından AB elektronik iade sistemi üzerinden geri istenir; başvuru ülke bazında yapılır ve sonraki yılın 30 Eylül'üne kadar verilir. Şart, faturaların şirket adına ve KDV numaralı olmasıdır. Yakıt kartı sağlayıcıları bunu hazır raporlarla kolaylaştırır. Bu iadeyi biz hazırlar ve takip ederiz.
Sabit aylık ücret; araç ve şoför sayısına, aylık belge sayısına (yakıt, otoyol, sefer faturaları) ve AB KDV iadesi takibine göre belirlenir. Nakliye şirketleri belge yoğun olduğu için ücret standart bir ticaret şirketinden yüksektir, ancak kazandırdığı KDV iadesi genellikle ücretin katbekat üzerindedir. Telefonda iki sorudan sonra net rakamı söyleriz.
Kabotaj, bir AB ülkesinin içinde o ülkede kurulu olmayan taşıyıcının yaptığı taşımadır. AB Topluluk Lisanslı Bulgar şirketi, uluslararası bir taşımanın ardından belirli sayıda ve sürede kabotaj seferi yapabilir; AB Mobilite Paketi bu kuralları sıkılaştırmıştır (sefer sayısı, süre ve "soğuma" dönemi). Kuralları sefer planlamasında dikkate almak gerekir; bu bir muhasebe değil operasyon konusu olsa da, denetim cezaları muhasebede görülür.
Lisans şartları ve tutarlar AB tüzüklerine ve Bulgar mevzuatına göre yayın tarihi itibarıyla verilmiştir; her dosyada yürürlükteki kurallara göre teyit edilir. Bu sayfa genel bilgi içerir.
İlgili sayfalar
Araç almadan önce planı yapalım
Kaç araç, kaç şoför, hangi güzergâhlar — şartları, süreyi ve maliyeti Türkçe anlatalım.